|
Rozpoznanie
Początkowo rak jajnika nie powoduje żadnych dolegliwości; dlatego też rozpoznanie we wczesnych stadiach jest najczęściej przypadkowe. Wciąż nie ma wiarygodnej metody służącej wczesnemu wykryciu raka jajnika. Z tego też powodu, bardzo często w momencie postawienia diagnozy choroba jest już w zaawansowanym stadium.
Jeśli istnieje podejrzenie raka jajnika, lekarz przede wszystkim powinien zebrać szczegółowe informacje na temat przebytych przez pacjentkę chorób. Następnie przeprowadzane powinno być badanie ginekologiczne wraz z USG jajników oraz jamy brzusznej w celu postawienia diagnozy. Zazwyczaj oznacza się także stężenie markera nowotworowego CA 125 we krwi. Podwyższone stężenie markera nowotworowego nie jest ostatecznym potwierdzeniem raka, ponieważ może być ono także zwiększone w przypadku zmian niezłośliwych. W uzasadnionych przypadkach wykonywane powinny być także dalsze badania obrazowe, takie jak: tomografia komputerowa (TK) lub magnetyczny rezonans jądrowy, aby dokładniej określić wykryte zmiany chorobowe. Potwierdzenie rozpoznania raka jajnika z całkowitą pewnością może mieć miejsce jedynie za pomocą chirurgii (laparotomii) oraz badania histopatologicznego pobranych w trakcie laparotomii tkanek.
Rokowanie
Przebieg choroby zależy przede wszystkim od stadium zaawansowania, w którym została ona wykryta. We wczesnym Stadium I ponad 80% pacjentek może zostać wyleczonych. Szanse na wyzdrowienie w bardziej zaawansowanych stadiach są większe, jeśli cała widoczna tkanka nowotworowa może zostać usunięta chirurgicznie. W zaawansowanych stadiach, nawroty - tak zwane wznowy - występują u wielu pacjentek, nawet po początkowo udanym leczeniu. Guz rośnie znowu i musi być ponownie leczony. Dalsze leczenie uwarunkowane jest różnymi czynnikami, na przykład: jak dawno temu zastosowano leczenie pierwotne lub jaka była reakcja guza po pierwszym leczeniu.
Chirurgia
Pierwszym krokiem w leczeniu raka jajnika jest jak najdokładniejsze chirurgiczne usunięcie tkanki nowotworowej. Im mniej pozostałości guza w organizmie, tym lepsze są późniejsze rokowania. Podstawowym postępowaniem w leczeniu operacyjnym jest usunięcie macicy (histerektomia), jajników i jajowodów (salpingektomia i adenektomia), usunięcie sieci większej (omenectomia) oraz węzłów chłonnych (limfadenektomia).
Tkanki te badane są także w kierunku obecności komórek nowotworowych. Jest to rozstrzygające dla dalszego leczenia. Nie jest niczym nietypowym usunięcie także części jelita, które zostały zaatakowane przez nowotwór.
Po operacji prawie zawsze wymagane jest leczenie farmakologiczne (chemioterapia).
Chemioterapia
Celem chemioterapii jest usunięcie wszelkich komórek nowotworowych, które mogły pozostać w organizmie. Chemioterapia ograniczona jest do pewnego okresu czasu, zazwyczaj około 5 miesięcy. Odbywa się w cyklach, np. w kilku seriach terapeutycznych, pomiędzy którymi są zawsze długie okresy poprawy.
Dziś kombinacja dwóch leków - pochodnej platyny (karboplatyna) oraz taxolu (paclitaxel) - uważana jest za standardową chemioterapię stosowaną po leczeniu chirurgicznym (chemioterapia pierwszej linii) u prawie wszystkich pacjentek. Pomimo iż wiele pacjentek pozbywa się guza po leczeniu operacyjnym i chemioterapii, niebezpieczeństwo nie jest zażegnane. U wielu chorych występują nawroty, tak zwane wznowy.
W zależności od czasu, kiedy pojawi się nawrót choroby, potrzebne są nowe środki terapeutyczne, takie jak chirurgia lub chemioterapia. To, jakie środki zostaną zastosowane w danym przypadku, zależy od różnych czynników: Których dolegliwości należy się pozbyć? Jak pacjentka zniosła leczenie pierwotne? Jaka była odpowiedź na leczenie pierwotne? Jak długi był odstęp czasu pomiędzy leczeniem pierwotnym a nawrote
Po uzyskaniu odpowiedzi na te pytania lekarz może porozmawiać z pacjentką na temat przeprowadzenia nowej operacji, po której następuje chemioterapia, lub wprowadzenia ponownie samej chemioterapii. Jest tym także podyktowany wybór leków.
Po ukończeniu pierwotnego leczenia (chirurgia i chemioterapia), duża ilość pacjentek jest klinicznie wolna od nowotworu, jednak u większości z nich ostatecznie występują nawroty.
W badaniach klinicznych ostatnich lat podejmowano próby zmiany tego stanu. Testowano na przykład przedłużanie chemioterapii lub dodatkowe leczenie więcej niż dwoma lekami. Niestety, na tyle, na ile pozwalają dostępne wyniki, nie było możliwe wykazanie wzrostu w efektywności leczenia.
Nowe podejścia
Zupełnie nowym podejściem terapeutycznym, testowanym w ramach badania klinicznego MIMOSA, jest szczepienie w celu uchronienia przed nawrotami po udanym leczeniu pierwotnym. W badaniu MIMOSA sprawdzane będzie, między innymi, czy w przypadku zastosowania Abagovomabu, układ odpornościowy uzyska możliwość rozpoznawania i atakowania komórek nowotworowych raka jajnika, które posiadają na powierzchni antygen CA 125.
W badaniu MIMOSA sprawdzane będzie, między innymi, czy dzięki zastosowaniu Abagovomabu układ odpornościowy organizmu zwalczy każdą pozostałą komórkę nowotworową i w ten sposób będzie możliwe powstrzymanie nawrotów choroby, czy też nie.
|